Przyczyny lekomanii

Przyczyny epidemicznego szerzenia się zależności lekowej wśród młodzieży nie są bliżej poznane. Prawdopodobnie w wielu przypadkach chodzi o ucieczkę przed trudnościami życiowymi, przekraczającymi możliwości adaptacyjne do życia we współczesnym społeczeństwie, a w wielu innych zaś o bezkrytyczne naśladownictwo na zasadzie mody.

Leki mogą być używane dla zaspokojenia ciekawości lub doświadczenia nowych doznań dla dotrzymania towarzystwa, dla okazania odwagi czy chęci podjęcia ryzyka. W ogromnej większości przypadków jednorazowe użycie nie zostaje powtórzone. Użytkownicy eksperymentujący, przeważnie ludzie młodzi lub dzieci, wypróbowują działanie jednej lub wielu substancji jednorazowo czy parokrotnie. Takie użytkowanie ma charakter doświadczalny i często kończy się bez żadnych następstw medycznych i społecznych dla użytkownika. W niektórych krajach sam fakt posiadania pewnych leków powodujących zależności lekowe jest wykroczeniem lub przestępstwem i podlega karze. Użytkownicy zależni poświęcają większość swojego czasu i energii na myślenie o leku, zabieganie o jego zdobycie i oddawanie się jego działaniu, wyłączając się całkowicie lub na długie okresy z życia rodzinnego i społecznego.

Zależności lekowej sprzyjają następujące czynniki:

  1. Kryzys tradycyjnej rodziny z upadkiem autorytetu ojca, przenoszony na wszelkie inne autorytety osób starszych i będących u władzy.
  2. Sytuacja ekonomiczno-socjalna krajów kapitalistycznych – antagonizmy klasowe, rasowe, przełom techniczny przy braku oparcia ideologicznego, szybkie tempo życia, dysproporcje między wymaganiami cywilizacji technicznej a możliwościami adaptacji do niej itp. Sytuacja ta ma stawiać zwłaszcza młodych ludzi w stanie permanentnie tłumionego lęku.
  3. Pojawienie się nowych, efektownych, tanich i łatwo dostępnych środków psychotropowych, które zwróciły uwagę mas na możliwość odcięcia się „na drodze chemicznej” od przykrego stresu.
  4. Upowszechnienie wiedzy o lekach i „mit tabletki”.
  5. Poczucie przynależności do grupy i wynikające z tego bezkrytyczne naśladownictwo.
  6. Zmiana opinii publicznej – wzrost tolerancji w odniesieniu do narkomanów.
  7. Bezradność prawodawstwa oraz inercja władz wielu krajów wobec narastającego problemu zależności lekowej.
  8. Ingerencja gangów przestępczych, zachęconych możliwościami łatwego zarobku.